Wat is kleur en hoe kleur jij je dag?
Kleur. Wat is dat eigenlijk? Bestaat kleur? Geeft kleur jou levensvreugde?
Wat is kleur? Kleur is het verschijnsel van de verschillende golflengten van het licht dat opgevangen wordt in het oog en vertaald wordt door de hersenen tot een kleurbeleving. Kleuren worden geboren uit wit licht en materie. Kleur wordt zichtbaar als het zonlicht door een prisma (of waterdruppel) gebroken wordt. Bij kleur is nodig: wit licht, materie én een zelfbewuste waarnemer. Dus…volg je het nog? Dit is het technische verhaal. Als je er meer over wilt lezen, dan kun je zoeken naar de literatuur van Goethe. Hij heeft heel wat experimenten met kleur gedaan. Verder heeft kleur te maken met contrasten, licht en donker, regenboog, primaire, secundaire en tertiaire kleuren.
Bestaat kleur? Ja én nee. De meningen verschillen. Goethe dacht met zijn experimenten dat kleur bestond. De filosofen Frank Jackson en Michael Tye beaamden dit. Echter, de Britse filosoof John Locke, had hier een andere mening over. Nu zal ik het voor de leek even simpel houden (en voor mijzelf ook 😊). Locke spreekt over kennis, en stelt dat een mens kennis opdoet door ervaring, onder andere via het zien, horen, voelen, ruiken en proeven (de zintuigelijke waarneming). Deze ervaring brengt ideeën in de geest. We herkennen de kleur, de vorm. Dit zijn de primaire kwaliteiten. Je hebt echter ook secundaire kwaliteiten. Deze bestaan enkel doordat waarnemers aangedaan worden door de primaire kwaliteiten van een object. Locke zegt, hoe onthutsend ook: ‘Rozen ruiken niet lekker en zijn niet rood of enig andere kleur.’ Zij krijgen pas een betekenis door de waarnemer. Hierdoor ruiken de rozen wél lekker! Wat geloof jij? Bestaat kleur?
Deze theorieën over kleur brengen mij naar mijn eigen situatie. Mijn vader is kleurenblind. Vast niet de enige schat ik zo in! Zo had ik eens aan mijn vader de wens geuit om uit Spanje, waar hij toen verbleef voor zijn werk, een roze haarband mee te nemen. Je raadt het al, het werd een paarse haarband. Eerst was ik teleurgesteld. Ik had toch om een roze gevraagd? Ik was 8 jaar ofzo. Later pas besefte ik dat mijn vader daar helemaal niks aan kon doen. De kleurenblindheid begon mij toen pas op te vallen. Zo kan hij rood en groen moeilijk onderscheiden. Echt gek eigenlijk. Dan ontdek je pas dat niet iedereen de wereld op eenzelfde manier ziet/ ervaart.
Geeft kleur jou levensvreugde? Deze vraag mag je voor jezelf beantwoorden. Alle vragen hierboven trouwens ook. Nu komen we bij het sociale aspect van kleuren, de psychologie.
Kleur doet iets met ons. Het is een emotietaal. Het geeft je levensvreugde. Als je je meer gaat verdiepen in kleur, dan ontdek je dat elke kleur een betekenis heeft. En dus iets zegt over jou. Eva Mees schreef daar een mooi gedicht over:
purper verheft
rood treft
oranje zingt
geel springt
groen weeft
blauw zweeft
indigo luistert
paars fluistert– Eva Mees
Ikzelf heb altijd het liefst veel verschillende kleuren in mijn tekeningen. Vooral blauw. Er is een soort speelsheid in mijn tekeningen te zien, beweeglijkheid. Zwart vind ik spannend. Dat voelt voor mij zwaar, als een diep gat. Dat vind ik benauwend. Echter, het kan júist een krachtig effect geven om zwart toe te voegen. Zoiets als in balans zijn, met mijn positieve en negatieve gevoelens en gedachten. En net als het leven met hoogte- en dieptepunten. Hoe is het als ik de uitdaging eens aannam en met donker ging kleuren?
Mijn eigen tekeningen analyserend, brengt mij dat tot een tentoonstelling ‘kleur als taal’ die ik dit weekend zag van Etel Adnan in het van Gogh Museum. Eén van haar wijze uitspraken is: ‘colours make visible what the person is trying to say, but silent.’ Kleuren zeggen iets over iemand, op een stille manier. Etel Adnan maakt gebruik van uitgesproken kleuren. In haar bergen. Adnan zag kleur als de directe expressie van de natuur. Daarbij was ze geïnspireerd door Vincent van Gogh, de schilder die de kleur bevrijd heeft. Als je nieuwsgierig bent naar kleur, dan is deze tentoonstelling zeker een aanrader (nog een paar dagen!).
Anders kijken met kleuren?
Kijk jij anders naar jezelf en de wereld? Nu je dit allemaal gelezen hebt? En geeft het je levensvreugde? Kleuren doen dat bij mij in ieder geval wel. Dat ‘anders kijken’ zie je terug in de werken van Etel. Eén van haar uitspraken is: ‘Door kleur worden we ons bewust van de intensiviteit van de natuur’. Kleur laat je anders kijken naar de natuur. Bewuster. Ook gedichten helpen mij om anders te kijken, naar het concept kleur. Zo las ik een dichter die het had over ‘een avondzon die perzikkleurig is’. Deze perzikkleur bracht hem naar het volgende gedicht: ‘De maan kwam op en was gehavend als een afgekloven perzikpit’. Een hele andere kijk! Grappig toch?
Dat waren enkele perspectieven over kleur. Ik ben nog lang niet uitgepraat. Er valt veel meer te vertellen! Dat doe ik een andere keer. Over Feng Shui, of de Insights kleuren.
Oproep voor proefpersonen
Benieuwd hoe jij je leven (in)kleurt? Bij mijn bloeiend tekensessies kom je erachter! Omdat ik nog aan het leren ben en wat wil experimenteren, ben ik op zoek naar proefpersonen. Gratis en voor niks. Ik ben de gids die je meeneemt in jouw persoonlijke proces. Durf jij de uitdaging aan?
————————————
Ik heb voor jullie een antwoord op mijn vorige blog. Daarin stond een foto met daarbij de vraag: Wat zegt onderstaand beeld jou? Ik vertel je nu het verhaal. De meesten zullen wel raden waar ik sta. In Pisa. Dat is een stad in Italië. Kenmerkend van deze toren is dat hij scheef is. Daarom is de toren zo bekend. Wat vertelt de foto nog meer? Dat ik werkelijk zo sterk ben dat ik de toren duw? 😊 Het lijkt er wel op. Toch is het niet zo. Diegene die in Pisa zijn geweest weten dat alle toeristen daar foto’s maken met hun handen op zo’n manier dat het lijkt of die de toren duwen. Dat is iets wat veel mensen weten achter deze foto. Wist je dat de toren 55,85 hoog is en zo’n 4 meter uit het lood staat? Dat weten iets minder mensen. Wist je dat wij een jarige in ons midden hadden? Ik gok dat alleen wij dat als gezin weten. En wist je dat het toen 40 graden was, echt bloedheet! Dat soort feitjes zijn nóg minder bekend. Je zult het niet afleiden van de foto. Alleen de maker kan hier iets over vertellen. Dat geldt dus ook voor jouw foto, bijvoorbeeld op socials. Wat zie je écht? Wat zit er achter? Hoe voelt de persoon zich daadwerkelijk? Het verhaal erachter verheldert veel. Daarom vind ik beeld en woord zo krachtig samen. Dat gebruik ik in mijn tekensessies.
Wat je ziet is in ieder geval een witte toren. Is wit een kleur of niet? Dat laat ik aan jou over om te onderzoeken voor jezelf! Je mag het ook delen met mij als reactie op deze blog. Hoe kleur jij je leven in?