In mijn yogales gebruik ik bewegingen met een ‘vorm’. Ik noem ze de ‘houdingen’. Als je meer bekend bent met yoga en haar filosofie, dan zijn dit de ‘asanas’. De houdingen helpen om bepaalde spiergroepen aan te spannen, of juist te ontspannen, net wat het doel is. Als ik zeg tegen mijn deelnemers: ‘we gaan de ‘kat-koe’ doen, dan weet iedereen: ‘eerst op handen en knieën, en dan de rug hol en bol maken’. Ook mensen die zelf geen yoga beoefenen kunnen zich hier vaak een voorstelling van maken.
Het hebben van een vorm biedt een kader. Er is een duidelijke verwachting. Dit gaan we ‘zo’ doen, op ‘die en die’ manier. De vorm geeft mijn deelnemers rust, veiligheid, een structuur. En ook: herkenning. Dit geldt overigens ook voor mij als yogadocent. In een vorm kun je voelen. Is er ergens spanning? Hoe beweegt mijn adem? Waar is ruimte in mijn lichaam? Waar weerstand? Een vorm kan betekenis geven. Een borstopener bijvoorbeeld, om – je raadt het al – je hart meer te openen en jezelf meer ontvankelijker te maken voor het leven. Zo heeft elke houding/ vorm een andere uitwerking. Soms zijn houdingen in een bepaalde uitlijning functioneel, voor de veiligheid. Om overbelasting van spieren te voorkomen.
Een vorm kent dus veel voordelen in de yoga. Maar…en nu komt het. Het lichaam is geen ‘mal’. Wat voor de één werkt, werkt voor de ander niet. Elk lichaam is anders. Bewegen op een bepaalde manier, is niet mogelijk. Een lichaam kan op zoveel mogelijke manieren bewegen! Om die reden laat ik in mijn lessen – al is het voor 5 minuten – de vorm los. Dan gaan we vrij bewegen. Oeh! Paniek! Voor veel deelnemers is dat in het begin wat onwennig. Dat vertellen ze mij na de les. Maar dit vertellen ze mij ook: ‘dit was heerlijk!’, al lachend.
Voor mij is een vrije beweging een beweging die ik doe op een bewuste manier, die ontstaat vanuit mijzelf. Een vrije beweging laat mij op een andere manier luisteren naar mijn lichaam. Wat wil er vanuit mij eigenlijk bewegen? Dit vraagt om een andere houding van mijzelf. Een nieuwsgierige houding. Ontdekkend. De dingen even los laten. Loskomen van verwachtingen. Hoe iets moet, hoe iets hoort te zijn. Gewoon, luisteren en observeren. De ervaring ondergaan en ruimte geven aan mijn eigen expressie.
In mijn yogalessen combineer ik graag deze twee vormen. De houding van de yoga én de vrije beweging. Zelf ervaar ik zoveel waarde door deze twee te combineren. Om vanuit een houding mijn eigen beweging te mogen ontdekken. Hoe kan ik mijn eigen bewegingsvrijheid vinden in een vorm, of zelfs in een lichaam die verandert? Zoals bij zwangeren. Er groeit een baby in de buik. De buik wordt groter. De ademhaling moeilijker. Er is extra belasting op de bovenrug. Dan is het elke keer opnieuw de bewegingsvrijheid vinden in de yoga houdingen. Zonder te streven naar een ‘eindpose’, maar te luisteren naar wat het lichaam vertelt. Welke vorm past nú? Niet door te duwen. Maar door te voelen, aan te passen, te wiegen, groter of kleiner te bewegen.
Door vanuit de vorm naar de vrije beweging en weer terug in de vorm te komen, onstaat er ruimte. Ruimte om de beweging op de eigen manier te doen. Niet de houding is anders, maar de persoon die het doet wél. Ik ben veranderd. Jij bent veranderd. Het gaat om het luisteren naar de vorm die op dát moment nodig is, jouw vorm in de vorm 🙂
Kortom;
De vorm geeft richting.
De vrije beweging geeft ruimte.
En ergens daartussen? Daar ontstaat jouw beweging!
De vorm is dus niet belangrijker dan de persoon die erin beweegt. Dus als je denkt dat je yoga niet kan? Dan zit je vast in het voldoen aan een verwachting. Een verwachting van een eindpose, zonder dat je luistert naar jezelf en je eigen beweging volgt.
Wees welkom in mijn yogalessen; mét en zonder vorm. Strak en speels!